Atex,atex belge,atex sertifika,atex sertifikası,atex eğitim, atex eğitim belgesi,atex eğitim sertifikası,atex tesis,atex tesis belgesi,atex tesis belgelendirme,atex tesis sertifika,atex,belge,belgelen
Certa Hızlı İletişim
WhatsApp Danışma Hattı    +90 533  143 10 77
 
 

Gsm    : +90 (533) 143 10 77 

           : +90 (506) 571 31 38

Tel      : +90 (232) 210 10 77

E-mail : info@certaatex.com 

             : atex@atex.tc

 
2014-34-AB Yönetmelik

(2014/34/AB)  30.06.2016 tarihine kadar 94/9/EC olarak tanımlanan Direktif bu tarihten itibaren  2014/34/AB olarak tanımlanmaktadır. 

2014-34-AB.pdf

2014-34-Ekler.pdf

 
Certa'dan Kareler
Blog
Atex Poster
Certa Atex Poster.pdf
Devamı >
P.K.D. Destek
60079-10-1 2015 Tehlikeli Bölge Hesaplaması.xlsx Bu makro hesaplamalarda fikir vermek amacıyla hazırlanmıştır.
Devamı >
Patlamadan Korunma

Pkd  Yönetmelik  pdf

ÇSGB Denetim Görevlilerinin Çalışma ilkeleri.pdf

 

PATLAYICI ORTAMLARDAN KORUNMA VE PATLAMADAN KORUNMA   DOKÜMANI

Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Çalışanların Korunması Hakkında Yönetmeliğin 10. Maddesine göre, hazırlanacak patlamadan korunma dokümanının da;

Patlama riskinin belirlendiği ve değerlendirildiği,

Bu Yönetmelikte belirlenen yükümlülüklerin yerine getirilmesi için alınacak teknik ve organizasyonel önlemler,

b) Tehlikeli bölgele olarak sınıflandırılmış yerler, özellikle yer alması gerektiği belirtilmiştir.

 

PATLAMARİSKİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

 

Risk Değerlendirme Yönteminin Tanımlanması

 

Patlama riskinin değerlendirilmesinde, PHA (Proses tehlike analizi), HAZOP, LOPA, BOW-TIE gibi risk değerlendirmesi metotlarının kullanılması uygun olacaktır.

Uygulanacak risk değerlendirmesi metodu açıklanmalıdır. Risk Değerlendirmesinde dikkat edilecek hususlar:

Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Çalışanların Korunması Hakkında Yönetmeliğin 6 Maddesine göre, risk değerlendirmesi yaparken patlayıcı ortamdan kaynaklanan özel risklerin değerlendirmesinde aşağıdaki hususları dikkate alınmalıdır.

İşyerinde bulunan tesis, kullanılan maddeler, prosesler ile bunların muhtemel karşılıklı etkileşimleri,

Patlama risk değerlendirmesi yapılması sırasında prosesler ve varsa diğer proseslerle etkileşimi üzerinde durulmalıdır. Ayrıca risk değerlendirilmesi sırasında, kullanılan kimyasal maddelerin parlama noktası, kendi kendine tutuşma noktası, patlama limitleri, kaynama noktası, yoğunluk, gaz veya buharının havaya göre yoğunluğu vb güvenlik kriterlerini bilmemiz gerekmektedir. Proses tanımlaması ve kimyasalların güvenlik parametreleri  dokümanda yer almalıdır.

Patlayıcı ortam oluşma ihtimali ve bu ortamın kalıcılığı,

Öncelikle patlayıcı ortam oluşmasının önlenmesi için, ikame, konsantrasyonları sınırlandırma ve inertleştirme gibi yöntemlere öncelik verilmelidir.

Statik elektrik de dahil tutuşturucu kaynakların bulunma, aktif ve etkili hale gelme ihtimalleri,

EN 1127-1 (Patlayıcı Ortamlar Patlamayı Önleme Ve Korunma – Bölüm 1: Temel Kavramlar Ve Metodoloji) standardında belirtilen tutuşturucu kaynakların tehlikeli bölgelerde aktif hale gelmesi değerlendirilerek, bu bölgelerde kullanılacak iş ekipmanlarının bölge sınıfına uygun olarak seçiminin yapılması gerekmektedir.

Olabilecek patlamanın etkisinin büyüklüğü ve patlamanın etkisinin azaltılması, Meydana gelebilecek bir patlamada, patlamanın etkisinin hafifletilmesi alınacak önlemler (patlamaya dayanıklı tasarım, patlama kapakları, patlama bastırma ve patlamanın izole edebilecek sistemler) değerlendirilmelidir.

 

PATLAYICI ORTAM OLUŞABİLECEK TEHLİKELİ BÖLGELERİN SINIFLANDIRILMASI

Yanıcı gaz veya buhar risklerinin meydana gelmesi ihtimali olan tehlikeli bölgelerde kullanılan cihazların uygun şekilde seçilmesini ve kurulmasını sağlamak amacıyla söz konusu tehlikeli bölgelerin sınıflandırılması yapılmaktadır.

TS 3491 EN 60079-10 (Patlayıcı Gaz Ortamlarında Kullanılan Elektrik Cihazları İçin Genel Kurallar – Bölüm 10: )no.lu standardına göre tehlike bölge,Tehlikeli bölge İçinde cihazların yapılması, kurulması ve kullanılması için özel tedbirlerin alınmasını gerektirecek miktarlarda patlayıcı gaz ortamı bulunan veya bulunması beklenen bölge olarak tanımlanmaktadır.

 

Tehlikeli yerler, patlayıcı ortam oluşma sıklığı ve bu ortamın devam etme süresi esas alınarak, bölgeler halinde sınıflandırılır.

Bölge 0

Gaz, buhar ve sis halindeki parlayıcı maddelerin hava ile karışımından oluşan patlayıcı ortamın sürekli olarak veya uzun süre ya da sık sık oluştuğu yerler. Bölge 1

Gaz, buhar ve sis halindeki parlayıcı maddelerin hava ile karışımından oluşan patlayıcı ortamın normal çalışma koşullarında ara sıra meydana gelme ihtimali olan yerler.

Bölge 2

Gaz, buhar ve sis halindeki parlayıcı maddelerin hava ile karışarak normal çalışma koşullarında patlayıcı ortam oluşturma ihtimali olmayan yerler ya da böyle bir ihtimal olsa bile patlayıcı ortamın çok kısa bir süre için kalıcı olduğu yerler.

Bölge 20

Havada bulut halinde bulunan yanıcı tozların, sürekli olarak veya uzun süreli ya da sık sık patlayıcı ortam oluşabilecek yerler.

Bölge 21

Normal çalışma koşullarında, havada bulut halinde bulunan yanıcı tozların ara sıra patlayıcı ortam oluşturabileceği yerler.

Bölge 22

Normal çalışma koşullarında, havada bulut halinde yanıcı tozların patlayıcı ortam oluşturma ihtimali bulunmayan ancak böyle bir ihtimal olsa bile bunun yalnızca çok kısa bir süre için geçerli olduğu yerler.

 

TEHLİKELİ BÖLGE HESAPLAMASINDA KRİTERLER

Boşalma kaynakları

Patlayıcı gaz ortamı oluşacak şekilde atmosfere yanıcı gaz, buhar veya sıvının boşalmaya başladığı nokta veya yer olarak tanımlanmaktadır.

Boşalma dereceleri

Patlayıcı gaz ortamının oluşma sıklığı ve ihtimalinin azalan sırasına göre aşağıda listelenen üç temel boşalma derecesi vardır:

Sürekli boşalma derecesi veren kaynaklar

Sabit bir çatı tankında bulunan ve atmosfere kalıcı havalandırması olan yanıcı bir sıvının yüzeyi,

Atmosfere devamlı olarak veya uzun sürelerle açık olan yanıcı bir sıvının yüzeyi (su/yağ ayırıcısı gibi).

Ana boşalma derecesi veren kaynaklar

Normal çalışmada yanıcı madde yayması beklenen pompa, kompresör ve vana keçeleri,

Kaplarda bulunan ve normal çalışmada su tahliye edilirken atmosfere yanıcı madde yayması mümkün olan su tahliye noktaları,

Normal çalışmada atmosfere yanıcı madde yayması beklenen numune alma noktaları,

Normal çalışmada atmosfere yanıcı madde yayması beklenen tahliye vanaları, havalandırma vanaları ve diğer açıklıklar.

 

Tali boşalma derecesi veren kaynaklar

Normal çalışmada yanıcı madde yayması beklenmeyen pompa, kompresör ve vana keçeleri,

Normal çalışmada yanıcı madde yayması beklenmeyen flanşlar, bağlantılar ve boru bağlantı parçaları,

Normal çalışmada atmosfere yanıcı madde yayması beklenmeyen numune alma noktaları,

Normal çalışmada atmosfere yanıcı madde yayması beklenmeyen tahliye vanaları, havalandırma vanaları ve diğer açıklıklar.

 

Gazın veya buharın boşalma hızı

Boşalma hızı ne kadar yüksek olursa tehlikeli bölgenin yayılma sınırı da o kadar büyük olur.

Boşalma hızının kendisi de aşağıdaki parametrelere bağlıdır

Boşalma kaynağının geometrik şekli

Bu husus boşalma kaynağının fiziksel özelliğiyle ilgilidir, açık yüzey, kaçak yapan flanş gibi

Boşalma hareket hızı

Belli bir boşalma kaynağı için, boşalma hızı boşalma hareket hızı ile doğru orantılı olarak artar.

Yoğunluk

Yayılan karışımdaki yanıcı gaz veya buhar yoğunluğu arttıkça boşalma hızı da yükselir.

Yanıcı sıvının uçuculuğu

Bu husus esas olarak buhar basıncına ve buharlaşma ısısına (entalpi) bağlıdır. Buhar basıncı bilinmiyorsa, kaynama noktası veya parlama noktası rehber olarak alınabilir. Parlama noktası ne kadar düşük olursa kuşağın yayılma sınırı da o kadar büyük olur.

Sıvı sıcaklığı

Buhar basıncı sıcaklıkla artar, böylece buharlaşmadan dolayı boşalma hızını yükseltir.

 

 

Alt patlayıcılık sınırı (LEL)

Belirli bir yayılma hacmi için, LEL ne kadar düşük olursa tehlikeli bölgenin yayılma sınırı o kadar büyük olur.

% 15 LEL değerine sahip amonyak boşalması açık havada hızla dağılır ve bundan dolayı patlayıcı gaz ortamının sınırları ihmal edilebilecek kadar küçük olur.

Havalandırma

Normal olarak havalandırma arttıkça kuşağın yayılma sınırı küçülür. Havalandırmaya mani olan engeller kuşağın yayılma sınırlarını arttırabilir. Gazın veya buharın boşaldıktan sonraki bağıl yoğunluğu

Eğer gaz veya buhar havadan önemli ölçüde hafifse yukarıya doğru hareket eder. Eğer önemli ölçüde ağırsa zemin seviyesinde birikir.

Kuşağın yatay yayılma sınırı zemin seviyesinde artan bağıl yoğunlukla artar, kaynağın yukarısında azalan bağıl yoğunlukla artar.

TEHLİKELİ BÖLGE BELİRLENMESİ İÇİN ÖRNEK HESAPLAMA

Örnek hesaplama aşağıda belirtilmiştir. Yayılma özellikleri ve güvenlik parametreleri: Yanıcı madde:                            Metan gazı Boşalma kaynağı:                       Boru bağlantısı Metanın molekül kütlesi:      16,05 (kg/kmol) Boşalma derecesi:                 Tali

Emniyet faktörü, (k):  0,5 Boşalma hızı, (dG/dt)max:  1 kg/s

Alt patlayıcılık sınırı, (LEL):   % 5

Alt patlayıcılık sınırı (LELm):  0,416x 10 -3 x M x LELv = 0,033 kg/m3 Havalandırma özellikleri

Açık hava durumu

Asgari rüzgâr hızı:      0,5 m/s Sağlanan hava değişimi sayısı (C): 0,03 /s

Kalite faktörü (f) :        1

Ortam sıcaklığı(T):     15 ºC (288 K) Sıcaklık katsayısı (T/293 K):             0,98 Asgari volumetrik temiz hava akış hızı:

= 59,3 m3/s Teorik Vz hacminin tahmin edilmesi:

=  2000 m3

Kalıcılık Süresi (Alan içerisinde)

=123 s

Havalandırma:

Havalandırma için üç kullanılabilirlik seviyesi verilmiştir; İyi: Havalandırma pratik olarak sürekli mevcuttur.

Orta: Havalandırmanın normal çalışmada sürekli mevcut olması beklenir. Ancak seyrek ve kısa süreli kesinti olabilir.

Kötü: İyi veya orta standardını karşılamayan havalandırmadır, fakat yine de kesintilerin uzun sürelerle oluşması beklenmez

Hacim Karşılaştırması

Vz< 0,1           Yüksek havalandırma (VH) 0,1

Vz> V0            Düşük havalandırma (VL) V0:3600 m3

Vz:2000 m3

Yani;

0,1

 

Boşalma Derecesi

Havalandırma

Yüksek

Orta

Düşük

Kullanılabilirlik Derecesi

İyi

Orta

Kötü

İyi

Orta

Kötü

İyi, Orta veya Kötü

 

Sürekli

ZONE 0 NE

Tehlikesiz

ZONE 0 NE

 

ZONE 2

ZONE 0 NE

 

ZONE 1

 

ZONE 0

ZONE 0

+ ZONE 1

ZONE 0

+ ZONE 1

 

ZONE 0

 

 

Ana

ZONE 1 NE

 

Tehlikesiz

ZONE 1 NE

ZONE 2

ZONE 1 NE

ZONE 2

 

 

ZONE 1

ZONE 1

+ ZONE 2

ZONE 1

+ ZONE 2

ZONE 0

VEYA ZONE 1

 

Tali

ZONE 2 NE

Tehlikesiz

ZONE 2 NE

Tehlikesiz

 

ZONE 2

 

ZONE 2

 

ZONE 2

 

ZONE 2

ZONE 0

VEYA ZONE 1

 

Alan Bölge (zon) 2 dir. Patlayıcı Zone Büyüklüğü

Vz= 2000 m3

Vz =4Π R³/3 2000 =4Π R³/3

R= 7,8 m yarıçapında zone büyüklüğü bulunmaktadır.

 

 PATLAYICI ORTAMIN OLUŞMASI ÖNLENMESİ VE PATLAMANIN ETKİSİNİN AZALTILMASI

 

A)Teknik önlemler Patlamanın önlemesi İkame

Kapalı sistem

Tehlikeli atmosfer oluşumunu önleme Ateşleyici kaynaklardan kaçınma Gaz alarm sistemleri

Acil durum ekipmanları

 

Patlamanın etkisini hafifletme Patlamaya dayanıklı ekipman Patlama bastırma

Patlamanın yayılmasını önleme, İkaz ve alarm

 

B)Organizasyonel önlemler: İşletme talimatları

Ekipmanların kullanım talimatları, Ekipmanların bakım talimatları, İstihdam edilen kişilerin becerileri Eğitim

Çalışma izin sistemi öyleyse, nasıl organize edildiği, Tehlikelibölgede seyyar iş ekipmanlarının kulanım kuralları Kişisel koruyucu donanım

Nasıl bakım, denetim ve kontrol sistemi organize edilmesi Tehlikeli yerlerin nasıl işaretlendiği

Personelin görev, yetki ve sorumluklarının belirlenmesi

 

 



Sayfa Kategorisi: ATEX BİLGİ BANKASI